Oefenplaatsen (1/3)

HauerwasIn het boek ‘Oefenplaatsen’ worden negen theologen besproken. De eerste drie zijn Richard Hays, Stanley Hauerwas (foto) en Samuel Wells. In hun verhalen zien we een sterke invloed van een postliberale theologie, waardoor ze de werelden van de Bijbel en het leven beter kunnen verbinden.

Hays doet dat door het verhaal van de Bijbel vooral vanuit zichzelf te willen lezen, met ruimte voor verschillen in hermeneutiek: niet door de bril van onze hedendaagse categorieën (van natuur- of geschiedwetenschap) maar de plausibiliteit van onze ideeën, wensen en ervaringen toetsen aan de Schrift. Bij de vraag of het waar gebeurd is, zoals in het evangelisch biblicisme, ga je juist mee in het kijken door die hedendaagse bril. In The Moral Vision stelt hij voor dat we de Bijbel lezen door de drie lenzen van kruis, gemeenschap en nieuwe schepping.

Hauerwas is een kleurrijker verhaal: Hij groeit heel piëtistisch op bij de Methodisten. Daardoor is hij heel kritisch op deze traditie, die door de Pilgrim Fathers diep in de Amerikaanse cultuur zit. In alle nadruk op geloofservaring is het namelijk heel rationeel en individualistisch en nationalistisch en heeft het zich losgemaakt van de kerk en traditie. Hauerwas vindt weer geloofsgrond onder zijn voeten door de ontdekking dat heiligheid niet door ervaring komt, maar door oefening in vroomheid binnen de gemeenschap van de kerk.

Een voorbeeld hiervan geeft hij zelf door zijn pacifistische standpunt in de Amerikaanse discussies rond militair ingrijpen. Hauerwas staat een kerk voor, die een eigen geluid laat horen in de wereld. Daarbij heeft ze haar eigen agenda. Niet alleen maar iets goeds bijdragen aan de samenleving omdat de overheid dat van ons vraagt. Het verhaal van God en Jezus kan er niet los van gezien worden. De kerk moet niet op zoek gaan naar een algemeen geldende ethiek. Maar zij zoekt als gemeenschap de Bijbel uit te leggen voor de concrete situaties in het leven: leven en dood, oorlog en vrede, seksualiteit en armoede.

Het hoofdstuk over Samuel Wells sluit hier bij aan: Wells is nu predikant in St Martins in the Fields in Londen. Hij houdt van preken: Hij kan er zijn denkende kant, zijn betrokkenheid op de kerk en passie voor sociale thema’s in kwijt. Hij kwam hier met een omweg terecht: met drie generaties predikanten voor zich, studeert hij eerst geschiedenis, en wordt hij na het seminarie predikant in het arme North Earlham in een kleine kerk in een problematisch gebied. Wat deden ze? Om de mensen die niet naar de kerk gingen erbij te betrekken, gingen ze hen fotograferen. Hun portretten hingen ze in de kerk om ze niet te vergeten en voor hen te bidden. Ze kwamen zelf niet in de kerk, maar ze droegen hun afbeeldingen wel naar binnen. Daarna werd hij universiteitspredikant en zegt daarover: De overgang naar de universiteit was niet zo groot: als universiteitspredikant probeerde ik voor ieder deel tot een zegen te zijn, of mensen zich nu als christen zien of niet en probeer ik te luisteren naar wat God zegt, zelfs op plaatsen waar hij niet wordt genoemd of erkend.

In zijn theologie is Wells beïnvloed door Hauerwas: ethiek moet Jezus volgen, niet Amerika. Jezus redt, maar overtuigt ook van zonden. De kerk moet zich afvragen: Waar ligt het hart van de waarheid en welke manieren van leven vloeien daar uit voort. Het boek waarin hij dat beschrijft heet niet voor niets Improvisation: In de actualiteit zoekt de kerk improviserend haar weg en woorden. Bijvoorbeeld: in deze tijd van financiële crisis biedt de kerk geen slim financieel product aan, maar vragen vergeving van je, het spreken van de waarheid en schuldbelijdenis en betrouwbaarheid. Dit gaat verder dan wij op kunnen brengen. De kerk moet de samenleving manieren van leven aanbieden die de verbeelding van de wereld prikkelen. Dat is waar het gesprek over verzoening begint. Het gaat eerder over een veranderd hart en een veranderde gemeenschap rond Christus dan over een veranderde samenleving.

Het volgende deel (2/3) gaat over O’Donovan,  Wannenwetsch en Brock.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Studieverlof. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s