Gemeenschappelijk gebed, maar dan echt! – Gastblog Arie de Wit

Het was een tijdje stil… Opeens klonk zachtjes vanuit de hoek van de kleine ruimte wat geprevel. De man die dit geprevel voortbracht leek in niets op degene die zojuist aan tafel nog het hoogste woord had gevoerd. Hij sprak met zachte stem en grote tussenpozen: “God… wilt U ons helpen… dat we alles gaan begrijpen…” het gebed ging nog een klein stukje door waarna iemand van de leiding een volgend gebed uitsprak. Het was de zesde avond van de Alpha-cursus. De groep begon elkaar meer en meer te kennen, en het gezamenlijk gebed werd steeds vrijer. Deelnemers begonnen steeds vaker zelf te bidden, sommigen waren die drempel al over, anderen stonden nog op het randje.

Het was een tijdje stil… Opeens klonk een galmende stem door de grote ruimte. De kerkzaal werd gevuld met de versterkte stem van de voorganger. De menigte had haar ogen gesloten, een enkeling boog z’n hoofd of zelfs het gehele bovenlichaam, af en toe klonk een hoest. Vloeiend en met gepolijste woorden sprak de voorganger het gebed uit. Na een tijdje begonnen de kinderen wat te schuiven op hun stoel. Sommige kerkgangers begonnen al op te kijken, het einde naderde, dat voelde je aan alles. Het ‘Amen’ klonk, geroezemoes ging door de kerk en de knispering van papier vulde nu de ruimte. De dienst werd voortgezet, het ging zoals het ging…

Het contrast is groot tussen de ‘nieuweling’ en de ‘professional’. Naast de woorden en wellicht de inhoud van deze gebeden valt nog iets op: de manier. Waar in de eerste situatie ruimte wordt geboden voor gezamenlijk gebed is dat in de tweede situatie niet het geval. Is dit gek?

Veel mensen leren thuis, op verschillende kringen, tijdens allerhande christelijke bijeenkomsten of via andere wegen om samen te bidden. Bidden met broeders en zusters. Een relatie onderhouden met God. Als we in de kerk komen is dit echter vaak anders. Hier wordt zelden ruimte geboden voor gemeenteleden om het woord te nemen in het gebed. Verondersteld wordt dat de voorganger de representant is van de al dan niet aanwezige gelovigen en dat het gebed van hem of haar de gebeden van eenieder vertolkt. Maar is dit zo? Waarom hebben ‘wij in onze liturgie’ gekozen voor het centraliseren van dit moment. Is dit puur praktisch, of zit hier meer achter?

Allereerst moet men beseffen dat de dienst een geheel is. Het Engelse woord voor onze diensten, worship, is niet simpelweg het zingen van liederen, maar aanbidding. De aanbidding van de drie-enig God in dit geval. Het geheel van het christelijk leven komt erin tot zijn recht. Bidden vormt daar vaak een onderdeel van. Het is een uiting van een relatie, het veronderstelt een persoonlijke God.

De vroege kerk kent een rijk gebedsleven. Een leven dat zich vaak laat kenmerken door bidden op vaste getijden. De Reformatie vormde hierin een breuk. Bidden op al te vaste uren werd ontmoedigd en de aandacht werd verschoven van openbare gebeden naar persoonlijke. Het ‘vrije gebed’ werd boven het formuliergebed geplaatst ten behoeve van de echtheid. Hiermee werd ook de rol voor de hoorders beperkt. Waar in de formuliergebeden vaak nog respons van de gemeente werd voorgeschreven werd het vrije gebed geheel door de voorganger uitgesproken. Calvijn zag echter al in dat gebed nauw verbonden is met aanbidding door zang. Het is de uiting van een intieme relatie tussen de gemeente (voorganger inbegrepen) en de drie-enig God.

Er lijkt dan ook een kentering te zien te zijn. Steeds vaker wordt teruggegrepen op een vorm van gezamenlijk gebed. Het dienstboek van de Protestantse Kerk stelt bijvoorbeeld opnieuw getijdengebeden voor waarbij de reactie van de gemeente niet kan uitblijven en het moment van gebed wordt in de liturgie vaak verdeeld in voorbede, stil gebed en (gezamenlijk) Onze Vader. Dit is echter nog geen vrij gebed zoals velen het op andere plekken wel doen: een kringgebed of popcorngebed, zoals wij vroeger het gezamenlijk gebed noemde waarbij iedereen die wilde op zijn of haar tijd iets mocht bidden.

In de biddagdienst van de Brug in Amersfoort werd hierop ingespeeld door diakenen en gemeenteleden naar voren te roepen die om de beurt in tweetallen een gebed uitspraken. De gemeente antwoordde tussendoor door het zingen van een lied. Deze praktijk raakte en triggerde me. Op deze manier werd het gebed een echt gemeenschappelijk gebed. De diakenen werden in hun ambt serieus genomen, maar de gemeente(leden) niet minder!

Ik zou willen voorstellen vaker zo’n moment van gemeenschappelijk gebed in de erediensten in te voegen. Gebed is een persoonlijke zaak (Mat. 6:6), maar het voorbeeld van de Psalmen, de apostelen en niet in de laatste plaats Jezus zelf laten ons toch zien dat het gebed juist ook een moment van hoogste aanbidding mag zijn? Laten wij ons dan met Handelingen 1 vurig en eensgezind wijden aan het gebed!

Arie de Wit – Predikant in opleiding PThU in De Brug Amersfoort

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Brug Blog. Bookmark de permalink .

2 reacties op Gemeenschappelijk gebed, maar dan echt! – Gastblog Arie de Wit

  1. Wouter zegt:

    Mooi contrast in de eerste twee alinea’s, verhaal is ook wel herkenbaar.
    Wat ik er van vind is wel lastig; maar jij hebt er vast voor geleerd. Er spelen denk ik nog wel een aantal vragen, rondom praktische aard (waar in de orde van dienst/hoe/hoe vaak). En is er nu verschil van gebed door voorganger, ouderling of “leek”?

  2. insiteout2 zegt:

    Enkele opmerkingen naar aanleiding van het “ gebed “ :

    Gebeden in de dienst worden in de Brug meestal door de voorganger uitgesproken met daarin de gelegenheid voor een persoonlijk gebed en met daarna als slotgebed het Onze Vader. Dit is volgens ons ,gezien de samenstelling van kerkgangers, het meest haalbare. Wel moet o.i. de mogelijkheid bestaan om bij bepaalde diensten(bv. Doop,Avondmaal,dankdienst etc. ) persoonlijke getuigenis gebeden uit te kunnen spreken.

    Overigen wordt er na elke dienst gelegenheid geboden om (in vertrouwen) persoonlijk te bidden of te laten bidden samen met twee leden van het gebedsteam.

    Mocht je nog eens van gedachte willen wisselen kom dan gerust langs; altijd welkom!

    Fam Blokland

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s